Cykl płciowy, ciąża i rozwój kociąt PDF Drukuj Email

 

    Kto miał okazję obserwować kotkę podczas rui, ten wie jak bardzo hormony wpływają na zwierzę. Warto dowiedzieć się jak przebiega u kotów faza dojrzewania płciowego, akt zapłodnienia i ciąża.

 

Dojrzałość płciowa

 

Kotka osiąga dojrzałość płciową w wieku 7-8 miesięcy. Pierwsza ruja może w niektórych przypadkach wystąpić już między czwartym a szóstym miesiącem życia. Kocur osiąga dojrzałość płciową w wieku około 9 miesięcy. Zdarza się jednak, że zwierzę dojrzewa wcześniej, tj. w wieku 7 miesięcy, i jest już zdolne do kopulacji. Nie jest wskazane kastrowanie kocura przed upływem siódmego miesiąca życia, gdyż zwierzę nie jest jeszcze całkowicie dojrzałe fizycznie. Im dłużej zwleka się z kastracją, tym wygląd zwierzęcia staje się bardziej "męski": typowa samcza głowa rozwija się w wieku 8-10 miesięcy.

 

Cykl płciowy kotki

 

Cykl płciowy u kotki przebiega inaczej niż u większości samic ssaków, u których w określonych odstępach czasu dochodzi do samoistnego uwolnienia się z jajnika komórki jajowej. U kotki proces ten jest wywoływany aktem krycia. Okres trwania rui wynosi 2-5 dni. Jeśli w tym czasie nie dojdzie do kopulacji, następuje zanik jaja i zaczyna dojrzewać nowa komórka jajowa. Dojrzewanie to trwa około 10 dni. Po tym okresie kotka zaczyna ponownie wykazywać objawy rui. W niektórych, nie tak bardzo rzadkich przypadkach jajo nie zanika. Efektem tego jest występowanie ciągłej rui. Nie trzeba chyba podkreślać jak bardzo jest to kłopotliwe dla właścicieli kota. Od wczesnej wiosny do wczesnej jesieni ruja u kotki występuje co 14 dni. Od września staje się coraz rzadsza, aż wreszcie całkowicie ustaje, gdyż następuje zimowa przerwa. Procesy te są sterowane długością dnia świetlnego. Im jest on dłuższy, tym częściej zachodzi dojrzewanie komórki jajowej w jajniku. Kotki przebywające w domu i poddane działaniu światła elektrycznego mogą także w zimie wykazywać objawy rui.

 

Zapłodnienie i ciąża

 

Kopulacja poprzedzona jest trwającą czasem cały dzień grą miłosną. Kotka w rui przybiera postawę wyrażającą gotowość do kopulacji, polegającą na uniesieniu miednicy i odchyleniu na bok uniesionego ogona. Kocur skacze na kotkę i chwyta zębami jej kark. Wtedy następuje akt krycia. Po kopulacji następuje wypadnięcie komórki jajowej z jajnika, która wędruje przez jajowód w kierunku macicy. Zostaje tam zapłodniona przez dostające się nasienie. przytulankiZapłodnione jajo zagnieżdża się w macicy i, jeśli wszystko przebiega prawidłowo, dochodzi do rozwoju zarodka. W celu uproszczenia opisu pisałam o jednej komórce jajowej, w rzeczywistości dojrzewa i zostaje zapłodnionych 4-6 komórek jajowych, które w macicy rozwijają się i przekształcają najpierw w zarodki, a potem w płody. Po 63 dniach - bo tyle trwa u kotki ciąża - rodzą się kocięta. Upływa około 5 tygodni nim można będzie stwierdzić z całą pewnością, że kotka jest w ciąży. Sutki stają się zaróżowione, powiększają się, a sierść wokół nich staje się rzadsza. Kotka w tym czasie jest szczególnie przywiązana do swoich opiekunów. Jeśli może wychodzić na dwór, nie oddala się zbytnio od domu i szybko wraca na swoje ulubione miejsce. Właśnie w tym czasie wskazany jest dla kotki ruch i świeże powietrze i dlatego powinniśmy ją zachęcić do spacerów. Od 5 tygodnia, gdy boki wypełniają się, a brzuch staje się okrągły, kotka jest ociężała i powinniśmy ją chronić przed zbyt wysokimi zeskokami. Poza tym wszystko toczy się normalnym trybem. Ciężarna kotka nie musi otrzymywać więcej jedzenia, wystarczy, że będzie bogate w składniki pokarmowe. Ponieważ jest częściej głodna, rację dzienną powinna otrzymywać podzieloną na kilka porcji. Podajemy więcej białka, w postaci świeżego chudego mięsa, twarogu, żółtek, płatków zbożowych i tartego łagodnego sera żółtego. Do tego preparaty witaminowe i wapienne, ściśle według wskazań weterynarza.

 

 

Poród

 

Przy zbliżaniu się terminu porodu przyszła matka zaczyna odczuwać potrzebę zbudowania sobie gniazda. Po rozpoczęciu się bólów porodowych, na krótko przed porodem, kotka staje się niespokojna. Zaczyna się lizać i ziać. Sam poród może trwać długo. W niektórych przypadkach jeszcze 1-2 dni po pozornie zakończonym porodzie rodzą się następne kotki. Jeśli jednak matka nie ma gorączki, a z jej pochwy nie wydobywa się ciemny, cuchnący wyciek, to nie ma powodu do obaw. Długość właściwego porodu jest różna. Kotka uwalnia noworodka z błon płodowych, przegryza pępowinę, wylizuje go do sucha a następnie zjada łożysko. Nowo narodzone kotki natychmiast odnajdują sutki matki i zaczynają ją ssać. Rodzącej kotce należy zapewnić całkowity spokój. Częste jej niepokojenie, nawet w dobrej wierze, może spowodować osłabienie bólów porodowych. Przy przedłużaniu się porodu do wielu godzin można dla wzmocnienia podać kotce trochę wody z glukozą. Wystąpienie komplikacji przy porodzie wymaga pomocy lekarza weterynarii.

 

Rozwój zdrowych kociąt

 

Masa ciała zdrowego nowo narodzonego kotka waha się od 80 do 120 g. Przychodzi on na świat ślepy i głuchy. Noworodki potrzebują przede wszystkim ciepła. Gdy jest chłodno, ciepło kociej mamy może karmienie młodychnie wystarczyć. Kotka nie wie wówczas co robić, sprawia wrażenie przygnębionej i zmieszanej. Pomożemy kładąc kocią rodzinkę na wełnianym kocu, pod którym umieszczamy termofor lub butelkę z wodą o temperaturze 38 stopni Celsjusza. Może się zdarzyć, że kocię wypadnie z gniazda i zmarznie. Wkładamy je do wełnianej skarpetki i przystawiamy do sutka kotki. Ssanie matki i bliskość rodzeństwa są najważniejsze.

 

Rozwój zdrowego kotka przebiega według następującego schematu:

6. - 12. dzień powieki otwierają się,
22. dzień kotki zaczynają chodzić,
23. dzień pierwsze czyszczenie futerka,
28. dzień pierwsze próby wspinaczki,
35. dzień pierwsze zabawy z rodzeństwem.
 

W jaki sposób odróżnić małego kocurka od kotki? Odległość między odbytem a otworem moczowo-płciowym u kocura (na lewo) jest wyraźnie większa niż u kotki (na prawo). Otwór moczowo-płciowy kocura ma kształt okrągły, u kotki natomiast jest owalny.

Między ósmym a dziewiątym tygodniem życia matka zaczyna odsuwać od siebie swoje dzieci. Od dziesiątego tygodnia mogą być one bez obaw od niej odebrane. Są wówczas wystarczająco samodzielne, aby móc zaaklimatyzować się w nowym domu i nowej rodzinie. Wrodzona ciekawość ułatwia im poznanie otoczenia. Po 15 miesiącach kot jest już dorosły.

 


Źródło: Doris Quinten-Graef, Co dolega mojemu kotu?, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1997

 

Do artykułu zostały wykorzystane zdjęcia z serwisu Flickr.com autorstwa:

  1. ColKorn1982 na licencji Creative Commons
  2. funky.porcini na licencji Creative Commons

 

Zmieniony: Sobota, 16 Maj 2009 15:45
 

Śledź nas :)

Logowanie



Ostatnie ogłoszenia