Choroby układu moczowego PDF Drukuj Email

 

    Do chorób układu moczowego często dochodzi w wyniku nieprawidłowego żywienia kotów. Warto wiedzieć co grozi kotu i jak można temu przeciwdziałać.

 

Niewydolność nerek

 

Wiele kotów, głównie starszych, cierpi na niewydolność nerek. Te narządy filtracyjne nie są wówczas w stanie wypełniać swoich rozlicznych funkcji. Końcowe produkty przemiany materii pochodzące głównie z przemiany białka, a także inne szkodliwe dla organizmu substancje nie są całkowicie usuwane z krwi i wpływają ujemnie na różne narządy. Ponadto chory narząd nie potrafi również w dostatecznym stopniu zatrzymywać ważnych dla organizmu substancji oraz wody pobranej z krwi i z powrotem wprowadzać je do krwiobiegu. W ten sposób organizm stale traci duże ilości wody, soli, witamin rozpuszczalnych w wodzie i wapnia. Nerki mogą wyrównywać swoją częściową niewydolność przez zwiększenie czynności tkanki nie uszkodzonej. Dlatego wiele kotów cierpiących na przewlekłą niewydolność nerek na początku choroby nie wykazuje żadnych jej objawów. Pierwsze objawy chorobowe występują dopiero po zaniku funkcji 2/3 tkanki nerek. Chore zwierzęta są wówczas słabe i smutne, podczas zabawy szybciej się męczą, ich sierść traci połysk, wykazują też gorszy apetyt. Typowe dla tego schorzenia jest zwiększone pragnienie. Koty, które zazwyczaj omijają miseczkę z wodą, zaczynają stale przesiadywać przy niej, pijąc i równocześnie oddając więcej moczu. W zaawansowanym stadium choroby stwierdza się postępujące odwodnienie zwierząt, które oddają więcej moczu niż wypijają wody. Nerki nie są już wówczas w stanie zatrzymać wody w organizmie. Zwiększony stopień odwodnienia można rozpoznać przez określenie elastyczności (napięcia) skóry. W tym celu należy lekko odciągnąć fałd skóry na grzbiecie lub z boku klatki piersiowej zwierzęcia. Po odjęciu ręki fałd powinien zniknąć w ciągu 1-2 sekund. Utrzymywanie się go przez dłuższy czas lub nieznikanie jest oznaką odwodnienia organizmu. Istnieje wówczas niebezpieczeństwo zapaści krążeniowej. Kot musi być natychmiast pokazany lekarzowi weterynarii. Zniszczony miąższ nerkowy nie tylko nie może się już zregenerować, lecz z czasem ulega coraz większemu uszkodzeniu, gdyż choroba rozwija się. W jej stadium końcowym kot oddaje najpierw niewielkie ilości moczu (skąpomocz), a potem wcale go nie oddaje (bezmocz). Po całkowitym zaniku czynności nerek zwierzęta kończą życie w ciągu kilku godzin. Nie zawsze jest możliwe ustalenie przyczyn powolnego zaniku tkanki nerkowej. Może to być wynikiem przebytych w ciągu całego życia zakażeń lub zatruć. Najczęściej uszkodzenie nerek zostaje stwierdzone wtedy, kiedy czynniki chorobotwórcze lub toksyny już nie są obecne w organizmie. Utajone, postępujące zaburzenia nerkowe wymagają odpowiednio wczesnego leczenia, co pozwoli kotu na dalsze życie bez większych dolegliwości. Leczenie powinno być więc przeprowadzane jeszcze przed wystąpieniem pierwszych objawów chorobowych. Jest to możliwe, jeśli raz w roku z okazji szczepień podda się kota szczegółowemu badaniu lekarskiemu. Dzięki ocenie wyników badania krwi można dostatecznie wcześnie wykryć upośledzenie czynności filtracyjnej nerek i, jeśli jest to konieczne, zastosować odpowiednie leczenie. Jednak samo podawanie lekarstw jeszcze nie wystarcza, aby zatrzymać lub przynajmniej spowolnić postęp choroby. W leczeniu musi uczestniczyć również właściciel kota. Jeśli więc nasz kot cierpi na niewydolność nerek, należy ściśle przestrzegać następujących zasad:

  1. Kot musi mieć zawsze do dyspozycji wystarczającą ilość wody, gdyż jej utrata spowodowana zwiększoną ilością wydalanego moczu, musi być stale uzupełniana.
  2. Aby obniżyć ilość wytwarzanych końcowych produktów przemiany białka, chore na nerki koty powinny otrzymywać dietę zawierającą małą ilość białka i fosforanów. Ponieważ jednak jednocześnie mają one szczególnie wysokie zapotrzebowanie na białko, więc obniżenie jego ilości powinno być utrzymywane w określonych granicach. Przy podawaniu bowiem pokarmu bardzo ubogiego w białko powstają objawy jego niedoboru. Dlatego też dieta powinna się składać z niewielkiej ilości wysokowartościowego białka w postaci produktów mlecznych (jogurt, twaróg), mięsa drobiowego, chudej wołowiny i od czasu do czasu gotowanego jajka. Nie powinno się natomiast podawać podrobów ze względu na wysoką w nich zawartość fosforanów. Dawka pokarmowa powinna w 50% składać się z pokarmu białkowego (mięso, produkty mleczne, jajka), w 30% z tłuszczu (smalec gęsi wymieszany z olejem roślinnym) i w 10% z węglowodanów (płatki zbożowe dla kotów, ryż, gotowane ziemniaki). Jeszcze lepszym rozwiązaniem jest stosowanie specjalnego pokarmu dla chorych na nerki kotów dostępnego w niektórych lecznicach dla zwierząt. Taki pokarm zawiera wszystkie niezbędne składniki w odpowiednich proporcjach i wpływa odciążająco na nerki. Jest on chętnie jedzony nawet przez grymaśne koty. Jeśli jednak zwierzę na początku nie chce jeść takiego pożywienia, to należy je podgrzać w gorącej wodzie (do ok. 38 C) dzięki czemu zostaną uwolnione substancje zapachowe pobudzające łaknienie.
  3. Chory na nerki kot traci wraz z moczem chlorek sodu (sól kuchenna). Utrata ta musi być wyrównana przez pożywienie, które należy uzupełnić szczyptą (na czubku noża), ale nie więcej, soli kuchennej. Wyjątek stanowią koty cierpiące dodatkowo na niewydolność serca, które nie mogą otrzymywać dodatku soli.
  4. Witaminy rozpuszczalne w wodzie, głównie witamina C i witaminy grupy B, a także wapń są również wydalane w dużych ilościach wraz z moczem i muszą być uzupełniane, aby nie dopuścić do ich niedoboru. Specjalne preparaty witaminowe i wapniowe możemy również otrzymać w lecznicy dla zwierząt.
  5. Musimy regularnie kontrolować elastyczność skóry kota. Jeśli okaże się, że jest on odwodniony (odciągnięty fałd skóry bardzo powoli lub wcale nie wraca do poprzedniego położenia), to należy dostarczyć mu płyn za pomocą kroplówki. Mniej obciążający dla kota jest wlew podskórny, czyli wprowadzenie płynu pod skórę za pomocą większej liczby wstrzyknięć. Ten ostatni zabieg trwa nieco krócej, dzięki czemu wizyta u lekarza weterynarii może być też krótsza. W zaawansowanym stadium choroby wlewy muszą być wykonywane coraz częściej.
  6. W sytuacjach stresowych może wystąpić niedokrwienie nerek i tym samym choroba postępuje szybciej. Dlatego należy unikać każdego niepotrzebnego stresu (np. dłuższego transportu kota, wystaw). Spróbujmy też nakłonić lekarza weterynarii do wykonywania koniecznych wlewów w domu, aby zaoszczędzić zwierzęciu zdenerwowania wywołanego wizytą w gabinecie lekarskim. Kot powinien być trzymany w cieple, dlatego aby uniknąć zimna i wilgoci w czasie deszczowej pogody i nocą nie należy go wypuszczać z domu.
 
Przy konsekwentnym przestrzeganiu wymienionych zasad chory na nerki kot ma szansę na prowadzenie jeszcze długiego i pozbawionego dolegliwości życia.
 

Nowotwory nerek

 

Zmiany o podłożu nowotworowym występują w nerkach kotów często w połączeniu z białaczką. Na prześwietleniu rentgenowskim widać wówczas wyraźnie powiększone nerki. Przy ich omacywaniu wyczuwa się guzy. W przypadku nowotworów nerek wywołanych białaczką rokowanie jest niepomyślne. Leczenie opiera się na tych samych zasadach jak w przypadku niewydolności nerek. Można też próbować wzmocnić nieswoistą odporność zwierzęcia.

 

 

Zapalenie pęcherza moczowego

 

Przyczyną zapaleń pęcherza u kotów są najczęściej kamienie moczowe lub zakażenia bakteryjne. Chore zwierzęta oddają często po parę kropli mętnego, czasem zmieszanego z krwią moczu. Prawdopodobnie czynność ta jest bolesna, gdyż niemało kotów wówczas żałośnie miauczy. W przypadku przewlekłego zapalenia pęcherza często jedynym objawem jest zanieczyszczanie moczem całego mieszkania. Koty cierpiące na zapalenie pęcherza moczowego muszą być trzymane w cieple. Leczenie wspomaga naświetlanie lampą soluks (promieniowanie podczerwone), jedno- lub dwukrotnie w ciągu dnia, zastosowanie poduszki elektrycznej lub umieszczenie kota w pobliżu źródła ciepła. Dobre działanie wykazuje też napar ze skrzypu podawany kotu strzykawką (bez igły) bezpośrednio do jamy ustnej lub dodawany do pokarmu przez 1-2 tygodni. W przypadku zakażenia bakteryjnego lekarz weterynarii przepisuje zwierzęciu antybiotyki w zastrzykach lub w tabletkach . Muszą one być podawane przez 5-7 dni, nawet po ustąpieniu objawów chorobowych, gdyż tylko wtedy ma się pewność, że wszystkie drobnoustroje chorobotwórcze zostaną całkowicie zniszczone. Zbyt wczesne przerwanie podawania antybiotyku powoduje, że część zarazków nie ulega zniszczeniu, stając się odporna na działanie antybiotyku; równocześnie następuje szybkie namnażanie tych zarazków. Powstałe w ten sposób nowe szczepy bakteryjne nie dają się tak łatwo zniszczyć za pomocą antybiotyków. Dochodzi więc do niebezpiecznych i trudnych do wyleczenia nawrotów choroby. Dlatego też pod żadnym pozorem nie wolno przerywać zaleconego przez lekarza weterynarii podawania antybiotyków, kierując się rzekomym dobrem zwierzęcia. Leki te bowiem muszą być stosowane w odpowiednich ilościach i przez wystarczająco długi okres.

 

Zespół urologiczny kotów

 
 
Należy do schorzeń zagrażających dobremu samopoczuciu kotów. Mimo, że nie należy on do chorób zakaźnych, występuje stosunkowo często, zwłaszcza u kocurów. Także i w tym przypadku przez konsekwentne wykonywanie zaleceń lekarza można znacznie złagodzić, a w większości przypadków nawet całkowicie usunąć dolegliwości. Leczenie powinno być rozpoczęte możliwie jak najwcześniej aby zapobiec uszkodzeniu nerek, które może doprowadzić do śmierci zwierzęcia.
W chorobie tej w pęcherzu moczowym wytwarzają się złogi, które w zależności od wielkości określane są jako kamienie lub piasek. W 90% przypadków twory te są bardzo twardym fosforanem amonowo-magnezowym (MgNH4PO4 x 6 H2O). Drażnią one wrażliwą błonę śluzową dróg moczowych, wywołując ostre zapalenie pęcherza moczowego. U kotek przewlekłe zapalenie pęcherza moczowego nasuwa zawsze podejrzenie obecności w nim kamieni. Jeśli cewka moczowa zostanie całkowicie lub częściowo zatkana przez piasek lub kamienie, to wytwarza się sytuacja niebezpieczna dla życia, wymagająca natychmiastowej pomocy lekarskiej. Tego rodzaju przypadek występuje właściwie tylko u kocurów. Wynika to z tego, że cewka moczowa kotki jest zdecydowanie krótsza, a także szersza i bardziej rozciągliwa niż kocura. Dlatego powstawanie złogów moczanowych u kotki nie jest tak niebezpieczne, gdyż mogą być one wypłukane wraz z moczem, podczas gdy u kocura stanowią poważne niebezpieczeństwo dla życia. Pierwszym zauważalnym objawem choroby są częste i zazwyczaj nieskuteczne próby oddawania moczu. Właściciel sądzi wówczas, że kot cierpi na zaparcie. Bolesne oddawanie kroplami moczu o silnej woni. najczęściej zmieszanego z krwią, pozwala na jednoznaczną diagnozę. Wiele kotów kojarzy wówczas pojawienie się bólu z miejscem służącym im za ubikację i dlatego unikają jej jak mogą. Można wówczas znaleźć niewielkie ilości moczu, np. na dywanie, w łóżku lub na wyściełanych meblach. Kot, który całymi latami zachowywał czystość, z dnia na dzień przestaje korzystać ze swojej ubikacji. U kotek jest to zazwyczaj jedyna oznaka choroby. U kocurów bardzo szybko dochodzi do całkowitego zatkania cewki moczowej. Zwierzę w pozycji zgarbionej stale próbuje oddawać mocz, okazując w różny - zależny od temperamentu sposób, że cierpi. Bezustanne lizanie ostrym językiem prącia wywołuje jego stan zapalny. Jest to najwyższa pora na wizytę u lekarza weterynarii, chociaż lepiej, jeśli zdecydujemy się na nią już przy pierwszych objawach choroby. Jeśli zatkanie cewki moczowej nic zostanie w porę usunięte, to kot w ciągu 24- 48 godzin kończy życie na skutek niewydolności nerek i zatrucia moczem (uremia). Usunięcie złogów zatykających cewkę moczową z reguły jest przeprowadzane pod narkozą. Wprowadzając do cewki sondę ultradźwiękową lekarz kruszy kamień. Następnie pęcherz przepłukuje, aby usunąć drobne kamyki i piasek. Ponieważ chore zwierzęta z zasady odznaczają się bardzo złym stanem ogólnym, przeto potrzebują intensywnej opieki lekarskiej, wlewów i podawania leków działających stabilizująco na układ krążenia. Wywołane na skutek obecności złogów zapalenie dolnych części dróg moczowych wymaga zastosowania antybiotyków. Kamienie pęcherza moczowego u kotek usuwane są przez wypłukiwanie go kwaśnym roztworem lub przez stosowanie specjalnego pokarmu powodującego rozpuszczenie się kamieni (dostępnego w lecznicach). W przypadkach chorobowych o cięższym przebiegu kamień musi być usunięty chirurgicznie.

Przez długi okres nie były znane przyczyny powstawania omawianej dolegliwości. Liczne badania potwierdziły jednak wcześniejsze przypuszczenia, że czynnikiem wywołującym to schorzenie jest przede wszystkim niedobór płynów, niedostatek ruchów, a także za duża ilość podawanego z pokarmem magnezu. Jeśli koty karmione są gotowym suchym pokarmem, to do ich organizmu dostaje się zbyt duża ilość magnezu. Pokarm ten jest stosunkowo niskoenergetyczny, więc aby pokryć swoje zapotrzebowanie na energię zwierzęta zjadają go więcej. W ten sposób pobierają też większą ilość magnezu. Poza tym duża ilość włókna surowego w suchej karmie wiąże więcej wody w jelitach. Prowadzi to do silnego zagęszczenia moczu. Te dwa czynniki, połączone z niedostatkiem ruchu kotów trzymanych przez cały czas w domu, sprzyjają powstawaniu złogów w drogach moczowych. Dlatego też niewskazane jest żywienie kotów pokarmem suchym! U 50- 70% wyleczonych zwierząt już po krótkim czasie dochodzi do nawrotu choroby, jeśli nie były one konsekwentnie żywione odpowiednią karmą, którą należy stosować do końca życia zwierzęcia. Musi ona spełniać następujące warunki:

  1. być uboga w magnez.
  2. wpływać lekko zakwaszająco na mocz,
  3. zawierać około 70- 80% wody.

Warunki te spełnia specjalny pokarm stosowany przeciw powstawaniu kamieni moczowych dostępny w niektórych lecznicach. Jeśli kot nie chce go spożywać, możemy sami sporządzić mu mieszankę o następującym składzie: 500 g siekanej wołowiny (lekko przypieczonej, tłuszcz należy odlać), 1 25 g wątroby wołowej (ugotowanej lub upieczonej), 200 g ugotowanego ryżu, 1/2 łyżeczki oleju roślinnego (np. z nasion słonecznika), 1/2 łyżeczki tłuszczu zwierzęcego (np. gęsiego smalcu), łyżeczka do herbaty węglanu wapnia (kupionego w aptece). Ten ubogi w magnez pokarm zamrażamy w porcjach, a przed skarmieniem mieszamy z odrobiną wody (można w tym celu użyć specjalnej wody leczniczej). Przy podawaniu własnoręcznie sporządzonego pożywienia należy dodatkowo dawać leki wpływające zakwaszająco na mocz, dostępne w postaci tabletek, proszku lub pasty. Do pokarmów szczególnie bogatych w magnez należą strączkowe, soja, płatki owsiane, kukurydza, chleb chrupki i ser. Nie wolno podawać ich kotom podatnym na omawianą chorobę, podobnie jak dostępnego w sprzedaży suchego pokarmu.
 

Źródło: Doris Quinten-Graef, Co dolega mojemu kotu?, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1997
Zmieniony: Środa, 10 Czerwiec 2009 17:25
 

Śledź nas :)

Logowanie



Ostatnie ogłoszenia

  • PaweÅ i GaweÅ
    Paweł i Gaweł
    ( / Oddam kotka)
    Wtorek, 21 Październik 2014
  • Neska
    Neska
    ( / Oddam kotka)
    Wtorek, 21 Październik 2014
  • Burkotka
    Burkotka
    ( / Oddam kotka)
    Wtorek, 21 Październik 2014